”Altı Gün Savaşı ”

Altı Gün Savaşı (Arapça:حرب الأيام الستة, Ḥarb’el‑eyyam’es‑Sitte veya Arapçaحرب 1967, Ḥarb 1967; İbranice מלחמת ששת הימים, Milhemet Sheshet Ha‑Yamim), diğer adlarıyla 1967 Arap-İsrail Savaşı, Üçüncü Arap-İsrail Savaşı, Altı Günün Savaşı veya Haziran Savaşı, 5 Haziran 1967’de İsrail ile Arap komşuları Mısır, Ürdün ve Suriye arasında başlayan ve 6 gün süren savaşa verilen addır. Arap İttifakı’na Irak, Suudi Arabistan, Sudan, Tunus, Fas ve Cezayir de asker ve silah yardımıyla katılmışlardır.

İsrail’in kesin üstünlüğü ile bitmiştir. Bu savaştaki önemli olaylardan biri de savaşı gözlemlemek üzere gönderilen USS Liberty adlı bir Amerikan gemisinin İsrail tarafından saldırıya uğramasıdır. Şimdiki birçok sorunun temelini oluşturur. Savaşın sonunda Mısır’dan Sina Yarımadası’nı, Suriye’den Golan Tepeleri’ni ve Filistin’in Gazze Şeridi ile Batı Şeria topraklarını alan İsrail topraklarını dört katına çıkarmıştır. Savaş sonrasında Sina Yarımadası’ndan Mısır lehine çekilen İsrail ilerleyen dönemlerde diğer toprakları ilhak ettiğini açıklamıştır. Bu kararları tanınmadığı gibi, İsrail’in BM Kararlarını da uygulamaması sonraki dönemde bölgede birçok sorunun kaynağını oluşturmuştur. Savaş sonrasında toplanan BM Güvenlik Konseyi’nde Türkiye arabulucu olarak davet edilmiş ve konseyde İsrail’i destekleyen bir tutum sergilemiştir.Ayrıca Türkiye, Fas’ta toplanan İslam Konferansı Örgütü’nde alınan İsrail ile diplomatik ilişkilerin kesilmesi kararını veto etmiştir.

Savaşan ordular

Savaşın başında Mısır, 160,000 askerinden 100,000’ini Sina Yarımadası’na yerleştirmişti. Bu 100,000 asker; Mısır’ın tüm kolorduları olan dört piyade, iki zırhlı ve bir mekanize kolordusundan oluşuyordu. Ayrıca dört bağımsız piyade ve dört bağımsız mekanize tabur da bölgedeydi. Bu askerlerin üçte birinden fazlası Yemen iç Savaşı’nda da savaşmış tecrübeli askerler, diğer üçte biriyse rezerv kuvvetlerdi. Kuvvetler 950 tank, 1,100 ZPT ve 1,000’den fazla topa sahipti. Aynı zamanda 15,000 – 20,000 arası Mısır askeri de Yemen’de savaşmaktaydı.Nasır’ın hedefleri konusundaki kararsızlığı, ordunun aldığı emirlere de yansımıştı. Genelkurmay Mayıs 1967’de operasyon planlarını dört kez değiştirmiş, her değişiklik askerler ve araçlar üzerine yeni yük bindiren bir yer değiştirmeye sebep olmuştu. Mayıs sonuna doğru Nasır, genelkurmayı ikna ederek Kahir (“Zafer”) adlı planı devreye soktu. Plana göre hafif piyadelerle ön cephede oluşturulacak bir erken İsrail ilerlemesini zayıflatacak, arka hatlarda tutulacak büyük kuvvetler ise İsrail hücumu tanımlandığında karşı saldırıda kullanılacaktı. Ayrıca bu birlikler Sina’nın ileri defans hattını oluşturacaktı. Bu sırada, Nasır Mısır, Suriye ve Ürdün’deki seferberliğin seviyesinin arttırılması ve İsrail’de baskıda bulunulması için de çalışmaktaydı.

Ürdün ordusunun toplam 55,000,Suriye ordusunun ise 75,000 askeri vardı.

İsrail ordusunun toplam asker sayısı, rezervler dahil olmak üzere 264,000 askerdi. Ancak bu rakam, rezervlerin sivil yaşam için hayati mevkilerde bulunmaları sebebiyle erişilmesi çok zordu.James Reston, New York Times‘da 23 Mayıs 1967 yazısında, “Disiplin, eğitim, moral, ekipman ve genel güç bakımından (Nasır’ın) ordusu ve diğer Arap kuvvetleri, Sovyet yardımı olmadan İsrail’e denk değiller. (Nasır) Yemen’de 50,000 asker, en iyi generaller ve hava desteğine sahipken bu küçük ve geri kalmış ülkede başarı sağlayamadı, hatta Kongo asilerine yardım çabaları bile sonuçsuz kaldı.”

1 Haziran akşamı, İsrail Savunma Bakanı Moşe Dayan, İzhak Rabin ve Genel Kumandanlık, Güney Tugay Komutanlığı Generali Yeshayahu Gavish’i çağırarak Mısır’a karşı planını sundu.

Rabin, Güney Komutanlığı’nın Gazze Şeridi’ne dek savaşarak ilerlediği, sonra bölgeyi ve halkını Mısır’a karşı Tiran Düzlükleri açılana dek rehine olarak tutacağı bir plan sundu. Gavish ise Mısır kuvvetlerinin Sina’da yok edilmesi için daha geniş bir plana sahipti. Rabin, Gavish’in planının tarafını tuttu, daha sonra Dayan da aynı anda Suriye ile çatışmaya girilmemesi şartıyla bu plana destek verdi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir