”1. ve 2. Körfez Savaşı ”

1.KÖRFEZ SAVAŞI 

Körfez Savaşı veya Birinci Körfez Savaşı, kod adı Çöl Fırtınası Harekatı (Operation Desert Storm) 2 Ağustos 1990’da Irak’ın Kuveyt’i işgal etmesiyle başlayan krizin sonucunda, ABD öncülüğünde, Birleşik Krallık, Fransa, Suudi Arabistan, Suriye, Mısır’ın da aralarında bulunduğu 40’a yakın ülkenin dahil olduğu koalisyon gücünün Irak’a karşı düzenlediği askeri harekat (17 Ocak 1991-28 Şubat 1991).

Körfez Savaşı, Basra Körfezi Savaşı, Kuveyt Savaşı veya Birinci Irak Savaşı (2003’te başlayan Irak Savaşı’ndan sonra) gibi adlarla da bilinir. 2 Ağustos 1990’da Irak’ın güneydoğu komşusu Kuveyt’i işgal etmesi uluslararası tepkilere neden olmuş, tepkilerin sonucu olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyeleri tarafından Irak’a karşı bir dizi ekonomik yaptırım uygulamaya konmuştur. ABD Başkanı George H. W. Bush kendi ülkesinin birliklerini Suudi Arabistan’a yollarken, başka ülkelerden de bölgeye askeri güç göndermeleri çağrısında bulundu. Bunun sonucu olarak II. Dünya Savaşı’ndan sonraki en geniş çaplı askeri koalisyon gücü ortaya çıktı. ABD koalisyon gücünün asıl ağırlığını oluştururken Birleşik Krallık, Fransa, Suriye, Mısır, Suudi Arabistan diğer başat güçlerdi. Suudi Arabistan savaşın 60 milyar ABD Doları tutan maliyetinin 36 milyarlık kısmını tek başına karşıladı.

Harekat, 17 Ocak 1991’de Irak güçlerini Kuveyt’ten çıkartmak için yapılan hava bombardımanıyla başladı. Bunu 24 Şubat’taki kara harekatı izledi. Harekat sonunda Irak’ı Kuveyt’ten çıkaran koalisyon güçleri mutlak bir zafer elde etti. Kuveyt’in kurtarılmasıyla beraber, kara harekatının başlamasından 100 saat sonra ateşkes ilan edildi. Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan’ın Irak sınırında süren hava ve kara harekatlarına karşılık olarak, Suudi Arabistan’daki koalisyon hedeflerine ve İsrail’e karşı Scud füzeleriyle karşılık verdi.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Nisan 1991’de kabul edilen 687 no’lu kararıyla ateşkes hükümleri ilan edildi. 687 no’lu kararın uygulanmasına yönelik uygulamalar ve bu kararı takip eden kararlar 12 yıl sonra başlayacak başka bir savaşa neden oldu.

Körfez Savaşı; Dünya’da televizyonlarda canlı izlenen ilk savaştır ve medyada adeta çığır açmıştır.

2. KÖRFEZ SAVAŞI ( IRAK SAVAŞI ) 

Irak Savaşı, 20 Mart 2003’te Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık önderliğinde oluşturulmuş Çokuluslu Koalisyon Kuvvetlerinin bir askeri harekâtla Irak’a girmesiyle başlayan ve devam eden savaş. Ayrıca İkinci Körfez Savaşı, Irak’ın İşgali ve koalisyon ülkelerince Irak’ı Özgürleştirme Operasyonu olarak da adlandırılır. 21 Ekim 2011 tarihinde Başkanı Barack Obama yaptığı açıklamada, ülkedeki ABD askerlerinin 31 Aralık 2011’e kadar geri çekileceğini açıkladı. 15 Aralık 2011 tarihinde Bağdat’ta bulunan Amerikan Üssü’nden son Amerikan Bayrağı’nın indirilmesiyle savaş resmen sona ermiştir.ABD Dışişleri Bakanı John Kerry savaşın vahim bir hata olduğunu belirtmiştir.

Savaş öncesinde, ABD ve Birleşik Krallık hükümetlerinin Irak’ın kitle imha silahlarına sahip olduğu ve bu silahların koalisyon ülkeleri başta olmak üzere birçok ülkenin güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiği gerekçesiyleBirleşmiş Milletler Doğrulama ve Teftiş Komisyonu yetkililerinin kimyasal silahların varlığı konusunda kanıtlarının olmadığı, işgal sonrasında, ABD-Iraklı İnceleme Grupları Irak’ın kitle imha silahı programına 1991’de son verdiği fakat ambargo kalkmazsa tekrar faaliyete geçirebileceği belirtti.Polonya Silahlı Kuvvetleri ve Amerika Birleşik Devletleri Ordusu Irak’da kimyasal kitle imha silahı buldu Buna rağmen terk edilmiş veya konulduğu yerin belirsiz olduğu kimyasal silah kalıntıları olacağı gerekçesiyle koalisyon kuvvetleri harekat düzenlemiştir.Bazı ABD’li görevliler Saddam Hüseyin’i, el-Kaide’ye destek vermek ve barıdırmakla suçladılar fakat bu ilişkiler hiçbir zaman kanıtlanamadı.Bir söylentiye göre dönemin ABD başkanı George W. Bush Filistinli bir görevliye Tanrı’nın kendisine Saddam’ı devirerek Irak’ı baskıdan kurtaracağına yönelik ilham verdiğini söylemiştir. İşgalin diğer sebepleri ise Irak’ın Filistinli intihar bombacılarına parasal destek sağladığı,Irak hükümetinin insan haklarını suistimal ettiği,ve demokrasinin ülkede ve bölgede yaygınlaştırılmasıydı.Bazı görevliler işgal kararında Irak’ın petrol rezervlerinin önemli bir etmen olduğunu belirtmiştir.fakat bu görüş ABD’lilerce yalanlanmıştır.

İşgalin başlamasından kısa süre sonra düzenli Irak ordusu yenildi, neticede Saddam Hüseyin yakalanarak idam edildi. ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri Irak’ta yeni bir demokrasi inşa etme denemelerine başladı. Bazı tarikat ve diğer çeşitli silahlı gruplardan oluşan direnişçilerle koalisyon güçleri arasında bir asimetrik savaş başlamış, Şii ve Sünni gruplar arasında sorunlar çıkmış ve Irak’ta El-Kaide operasyonları başlamıştır.2007 yılında yapılan araştırmalara göre Irak’ta tahmini 1.000.000 sivil yurttaş hayatını kaybetmiştir.UNHCR Nisan 2008 tarihli verilerine göre 4.7 milyon Iraklı yer değiştirdi (Irak nüfusunun %16sı), bunların iki milyonu komşu ülkelere sığındı Kızıl Haç Mart 2008’de Irak’taki insani durumu “dünyada diğerlerine göre en kritiği” olarak tanılamıştır. Haziran 2008, ABD savunma resmi kaynakları güvenlik ve ekonomik göstergelerde düzelme işaretleri görüldüğünü açıkladı. Ağustos 2008’de Irak ile ABD arasında SOFA antlaşması tasarlandı. Bu anlaşma ABD’nin beş yıl içinde Irak’tan tamamen çekilerek güvenliği Irak yönetimine bırakacağını belirtiyordu 2008’in sonlarına doğru SOFA yürürlüğe girdi. Bu anlaşmaya göre ABD askerleri 30 Haziran, 2009 tarihinde Irak şehir merkezlerinden muharip güçlerini çekti ve 30 Haziran Irak’ta resmi tatil ilan edildi. Ancak anlaşma dahilinde 2009 yılını ortalarında bir halk referandumu yapılarak ABD güçlerinin konumu tekrar değerlendirilecek. Anlaşmanın maddeleri arasında, Irak mahkemelerinin, Amerikan askeri personel ve ABD ordusuna iş yapan şirketlerin çalışanlarını yargılayamayacağı, 10 yıllığına savunma ve içişleri bakanlığı gibi bazı bakanlıklar ile istihbarat gibi stratejik noktaların, ABD gözetimine bırakılacağı, ABD`nin Irak`ta özel cezaevleri olacağı, ABD’li askerlerinin, Irak’tan `terörist grupları destekleyen herhangi bir ülkeye operasyon düzenleyebileceği gibi maddeler yer alıyor. Anlaşma çeşitli Iraklı gruplar tarafından protesto edildi. Büyük Ayetullah Ali Hüseyini el-Sistani anlaşmanın yabancı varlığını sona erdirmesi gerektiğini söyledi. Irak Parlementosu ve ABD, Stratejik Çerçeve Anlaşması imzaladı. Bu anlaşma; ülke içindeki etnik grupların ve siyasi oluşumların haklarının garantiye alınması, öğrenci takasları; eğitim, enerji sahalarının geliştirilmesi, çevresel temizlik, sağlık bakımı, bilgi teknolojisi, iletişim ve infaz hukuku gibi konuları içeriyordu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir