” Hiroşima ve Atom Bombası ”

  

 Hiroşima’ya atom bombası saldırısı, II. Dünya Savaşı’nın son aşamasında 6 Ağustos 1945Pazartesi saat 08:15’te Amerika Birleşik Devletleri’nin Uranyum-235 tipi atom bombası “Little Boy” (Küçük Oğlan) ile gerçekleştirdiği saldırı. Nagasaki’ye düzenlenen atom bombası saldırısı ile birlikte askeri tarihinde gerçekleştirilen yegane nükleer saldırısıdır. 1945 yılının sonuna kadar Hiroşima’da atom bombası saldırısından dolayı yaklaşık 140.000 kişi hayatını kaybetti. Amerika Birleşik Devletleri önceden Japonların hayat ve hareket tarzlarını araştırarak onların en çok dışarıda oldukları saatini saptamış ve saldırı saatini sabah 08:15 olarak kararlaştırmıştı.

Japonya 10 Temmuz 1945’te Yüksek Savaş Yönetimi Kongresinde Sovyetler Birliği aracılığıyla müzareke yolunu aramak üzere Fumimaro Konoe’yi özel elçi olarak yollamayı kararlaştırarak Sovyetlere teklif ettiyse, 17 Temmuz 1945’te Almanya’nın Potsdam kentinde Müttefikler liderleri Harry S. Truman, Winston Churchill ve Josef Stalin’in katılımıyla Potsdam Konferansı açıldı ve ertesi gün Sovyetler Birliği Japon özel elçinin yollanmasını reddetti.

26 Temmuz 1945’de Müttefikler “Potsdam Demeci” ile Japonya’yı teslim olmaya çağırdı. Ancak ilanın taslağında varolan İmparatorluk sisteminin korunmasına dair madde kaldırıldığı için Japon Başbakanı Kantarō Suzuki Potsdam Demecini kabul edemedi. Böylece Japonya’nın teslim isteği geri çevrilmiş oldu. Amerika Birleşik Devletleri Hiroşima’daki saldırısından sadece 3 gün sonra 9 Ağustos1945 saat 11:02’de Nagasaki’de Plütonyum-239 tipi atom bombası”Fat Man” (Şişko Adam) ile ikinci saldırı gerçekleştirdi.

Hedefleri

12 Nisan 1945’te Franklin Delano Roosevelt öldü ve yerine Devlet Başkanlığı’na getirilen Truman, atom bombası saldırılarının zaman ve mekânını seçme işlemlerini başlattı. 27 Nisan 1945’te düzenlenen Hedef Tetkik Komitesi’nin ilk toplantısında 17 bölge incelemeye alınmak üzere seçildi.

Hedef Adayların Kriterleri

  • Kent merkezi’nin çapının 4,8 kilometreden fazla olup merkezin etrafında da yerleşim bölgelerinin varolması.
  • Tokyo  ile Nagasaki  arasında (Tokyo’nun batısı ve Nagasaki’nin doğusu) bulunan şehirlerden olması.

Aynı gün aday seçilen 17 kent: (Daha önceki saldırılarıyla imha edilen kentler hariç etme şartı konulmuştu.)

  • Kantō bölgesi: Tokyo Körfezi, Kawasaki kenti ve Yokohama kenti
  • Tōkai bölgesi: Nagoya  kenti
  • Kansai bölgesi: Osak ) kenti, Kobe  kenti ve Kyoto kenti
  • Chūgoku bölgesi: Hiroşima kenti, Kure  kenti, Shimonoseki kenti ve Yamaguchi  kenti
  • Kyūşū Bölgesi: Yahata kenti, Kokura kenti, Kumamoto  kenti, Fukuoka kenti, Nagasaki kenti ve Sasebo  kenti

‘Patlama rüzgârının etkisi ölçlenebilecek coğrafiye sahip olması şartı ilave edildikten sonra 11 Mayıs 1945’te düzenlenen Hedef Tetkik Komitesi’nin ikinci toplantısında hedefin Kyoto, Hiroşima, Yokohama ve Kokura kentleri oldu. Daha sonra Kyoto’nun yerine Niigata seçildi.

28 Mayıs 1945’te atılacak olan Atom bombası’nın etkisini ölçebilmesi maksadıyla seçilen dört kente herhangi hava saldırı yasaklandı. Bunun yan etkisi olarak ‘Oraya hava saldırı yok.’ söylentileri yaratıldı ve milletin oralara yapılan yoğun göcün sebebi oldu. 1 Haziran 1945 tarihli toplantısında Hedefin imajı olarak ‘Etrafında işçi evlerinin bulunduğu Askeri Sanayi Bölgesi’nden bahsedildi ve atom bombasını atmadan önce herhangi ikazın edilmeyeceği kararlaştırıldı.

14 Haziran 1945’te Kyoto ve Yokohama hedef adaylarından düşürülerek yerine Nagasaki seçildi.

25 Temmuz 1945’te Truman son emrini verdi. Ona göre ‘Özel Bomba’ 3 Ağustos 1945 tarihten sonra gözle görerek atması mümkün olduğu günü seçerek Hiroşima, Kokura, Nagasaki ve Niigata’dan birine karşı atılacaktı. 2 Ağustos 1945 tarihli ’13. Stratejik Emri’ ile Niigata hedeften çıkarıldı ve birinci Hedefi: ‘Hiroşima ve onun sanayi bölgesi’, ikinci hedefi: ‘Kokura Silâhanesi ve onun şehir merkezi’, Yedekte üçüncü Hedefi ‘Nagasaki’nin şehir merkezi’ olarak kararlaştırıldı.

Hazırlıklar

509. Mürettebat Grubu

Aralık 1944’te Franklin Delano Roosevelt’in emriyle Kara, Deniz ve Hava kuvvetlerinden toplanan 1767 personeli ve Albay Paul W. Tibetts’in komutanlığında 509. Mürettep Grubu kuruldu. Önce Utah eyaletinde çöl içindeki üste tatbikata başlayarak Mayıs 1945’te Tinian Adası’na taşındı. ‘Gümüş Tabak'(Silverplate) kod adlı ve Atom bombası saldırıları için özel donanımlı B-29 tipi Bombardıman Uçakları 393. Bombardıman Filosu’ndan Tinian Adası’na nakledildi. 15 Silverplate şunlardır:

Hava Kuvvetleri seri no. Victor no. Ad Ekip Komutan Hizmete giriş Tinian’a varış Kuyruk Kodu
B-29-36-MO 44-27296 84 Some Punkins B-7 Yzb. James N. Price 19 Mart, 1945 14 Haziran, 1945 Büyük A
B-29-36-MO 44-27297 77 Bockscar C-13 Yzb. Frederick C. Bock 19 Mart, 1945 17 Haziran, 1945 Üçgen N
B-29-36-MO 44-27298 83 Full House A-1 Bnb. Ralph R. Taylor 20 Mart, 1945 17 Haziran, 1945 Kare P
B-29-36-MO 44-27299 86 Next Objective A-3 Yzb. Ralph N. Devore 20 Mart, 1945 17 Haziran, 1945 Üçgen N
B-29-36-MO 44-27300 73 Strange Cargo A-4 Yzb. Joseph E. Westover 2 Nisan, 1945 11 Haziran, 1945 Büyük A
B-29-36-MO 44-27301 85 Straight Flush C-11 Bnb. Claude R. Eatherly 2 Nisan, 1945 14 Haziran, 1945 Üçgen N
B-29-36-MO 44-27302 72 Top Secret B-8 Yzb. Charles F. McKnight 2 Nisan, 1945 11 Haziran, 1945 Büyük A
B-29-36-MO 44-27303 71 Jabit III B-6 Bnb. John A. Wilson 3 Nisan, 1945 11 Haziran, 1945 Büyük A
B-29-36-MO 44-27304 88 Up An’ Atom B-10 Yzb. George W. Marquardt 3 Nisan, 1945 17 Haziran, 1945 Üçgen N
B-29-40-MO 44-27353 89 The Great Artiste C-15 Yzb. Charles D. Albury 10 Nisan, 1945 28 Haziran, 1945 Çember R
B-29-40-MO 44-27354 90 Big Stink A-5 Yrb. Thomas J. Classen 20 Nisan, 1945 25 Haziran, 1945 Çember R
B-29-45-MO 44-86291 91 Necessary Evil C-14 Yzb. Norman W. Ray Mayıs 18, 1945 2 Temmuz, 1945 Çember R
B-29-45-MO 44-86292 82 Enola Gay B-9 Yzb. Robert A. Lewis Mayıs 18, 1945 6 Temmuz, 1945 Çember R
B-29-50-MO 44-86346 94 Luke the Spook C-12 Yzb. Herman S. Zahn 15 Haziran, 1945 2 Ağustos, 1945 Çember P
B-29-50-MO 44-86347 95 Laggin’ Dragon A-2 Yzb. Edward M. Costello 15 Haziran, 1945 2 Ağustos, 1945 Çember P

Balkabağı bombası (Pumpkin bombs) Tatbikatı

20 Temmuz 1945’ten sonra 509. Mürettep Grubu, şeklen ‘Fat Man’ın tıpkısına 2.858 kiloluk TNT’yi doldurulan Balkabağı bombası (ağırlık: 4.774 kilo) ile bombardıman tatbikatı gerçekleştirdi. Tinian Adasından 24, 26, 29 Temmuz ve 8, 14 Ağustos tarihlerinde toplam 49 kez olmak üzere 30 şehire attılar.

Atom bombasının Nakliyesi

Japon Denizaltı I-58

Atom bombasının parçalarının nakliye görevi Portland sınıf Ağır Kruvazör “USS Indianapolis (CA-35)” üstlendi. 16 Temmuz 1945’te San Franciscolimanından hareket ederek 26 Temmuz 1945’te Tinian Adasına ulaştı. Kara Kuvvetleri Hava Birliğine bağlı C-54 Nakliye Uçağı Uranyum-235’nın nişangâh parçasını nakletti ve Atom bombası Tinian Adasında gizlice monte edildi.

Görevini tamamlayan “Indianapolis” 28 Temmuz 1945’te Guam Adası’na uğrayıp Leyte Adasına doğru yola çıktı. Ve 30 Temmuz 1945’te Filipinler Denizinde Deniz Yrb. Mochitsura Hashimoto komutasındaki Japon Denizaltı I-58 tarafından batırıldı. Geminin ekibi 1.199 kişi arasında yaklaşık 300 kişi denizaltının hücumuyla öldü ve geri kalan yaklaşık 900 kişi ise 5 gün denizde kaldı. Açlık ve köpekbalıklarının hücumlarıyla sadece 316 kişi hayatta kalabildi. Jaws filminde Robert Shaw, “Indianapolis” ekibi olup hayata kalan Quint rolünü oynuyor.

Harekât

Harekât Emri

2 Ağustos’ta Guam Adasında bulunan 20.Hava Birlikleri karargâhı Tinian Adasında konuşlandırılan 509. Mürettep Grubuna ‘çok gizli’ emir verdi.

Harekât Emri (Field Order No.13) Tarih: 2 Ağustos 1945

Saldırı Günü: 6 Ağustos
Saldırının Hedefi: Hiroşima şehir merkezi ve sanaî bölgesi
Yedekte ikinci hedefi: Kokura Silahanesi ve şehir merkezi
Yedekte üçüncü hedefi: Nagasaki şehir merkezi
Özel direktif: Bomba gözle görerek atılacaktır

Hazırlıkları

4 Ağustos’ta B-29 tipi bombardıman uçaklarından “Enola Gay” son tatbikatını bitirip Maliana Adalarına Tinian Adası Kuzey Havaalanına döndü.
5 Ağustos’ta 509.Mürettep Grubuna bağlı B-29 uçağı Hiroşima üzerinde keşif uçuşu yaparak ‘Yarın Hiroşima’nın havası güzel olacak’ diye Tinian Adasına bildirdi. “Enola Gay” komutanı Albay Paul Tibetts (23 Şubat 1915 – 2 Kasım 2007) ‘Bu geceki harekâtımız tarihîdir’ diyerek takmına hareket emrini bildirdi.

Kalkışları

6 Ağustos gece yarısı 0:37 hava ölçme cihazlarla donatılmış 3 B-29 tipi bombardıman uçağı havaya kalktı. “Straight Flush” (komutanı: Binbaşı Claude Robert Eatherly) Hiroşima’ya, “Jabit III” (komutanı: Binbaşı John A. Wilson) Kokura’ya ve “Full House” (komutanı: Ralph R. Taylor) Nagasaki’ye uçtu.
0:51 yedek olan “Top Secret” (komutanı: Yüzbaşı Charles F. McKnight) Iwo Jima adasına uçtu.
1:27 Atom bombasını taşıyan “Enola Gay”ın piste girişine izin verildi.
1:45 pist A’dan havalandı.
1:47 Atom bombasının gücünü ölçmekle görevlendirilen “Great Artist” (komutanı: Yüzbaşı Charles D. Albury) kalktı.
1:49 Fotoğraf çekmekle görevlendirilen “Nesesarry Evil” (komutanı: Yüzbaşı Norman W. Ray) kalktı.
Tinian adasından Hiroşima’ya kadar 7 saatle varılır.

Şikoku üzerinde

Sabah 6:30 Little Boy’un detonatorundan yeşil bujiyi kaldırarak yerine kırmızı bujiyi koydu. Tibbets ‘Arkadaşlar bizim taşıdığımız silah dünyanın ilk atom bombasıdır’ diyerek ekibine ilk defa açıkladı. Ardından “Enola Gay”in radarı’nda parlak nokta göründü. “Enola Gay” kaçış ve irtifa dalış hareketine geçerek 2000 metreden 8700 metreye yükseldi.
Şikoku üzerini geçerken Japon Ordusu’nun radar tarafından yakalandı ve 1.geçişinde Japon avcı uçağı ateş ettiyse zarar veremedi. Japon uçağı yarım tur hareketiyle 2.geçişinde ateş etmeyi denediyse de ateş pozisyonu işgal edemedi.

Hiroşima üzerinde

Saat 7’de “Enola Gay”den önce kalkmış olan “Straight Flush” Hiroşimaüzerine ulaştı. Komutanı Binbaşı Claude Robert Eatherly, “Enola Gay”e ‘Hava açık tarihî bombardıman harekâtımıza engel yok. Görüş uzaklığı 10 mil, irtifa 15.000 feette bulut kalınlığı 12’de 1’ diye bildirdi. Hedefi Hiroşima olarak kararlaştırıldı.
07:09 Japon Ordusu “Straight Flush”u buldu ve hava akın ikaz duyuruldu.
07:31 “Straight Flush”un Hiroşima’yı terketmesiyle hava akın ikaz iptal edildi.
08:09 “Enola Gay” Hiroşima şehir merkezini gözle gördü.
08:10 Japon Ordusu Hiroşima İline girdiği 3 B-29 uçağını yakalanıyordu ve birkaç dakika sonra Hiroşima’da Chūgoku mıntıkası komutanlığı hava akın ikaz duyurmaya hazırladı.
“Enola Gay” artık Hiroşima’nın üzerinde irtifa 31600 feet (9632 metre)’teydi. Önce hava basıncını ölçmek amacıyla birer radiosonde’yi taşıyan 3 paraşütü attı.
08:12 “Enola Gay”in navigatörü İşaret Noktası'(Initial Point)na girdiğini Tibetts’e bildirdi ve uçak otopilot uçuşuna geçti. Bombacı Norden Bombardıman Nişahgâhı (Norden bombsight)’na irtifa, yer hızı, sıcaklık, nemlilik ve sair data verildi. Hedef Noktası (Aiming Point)’nı Aioi köprüsüne kilitledi.
08:13 Hiroşima’da tekrar hava akını ikaz duyuruldu: “Chūugoku mıntıkası komutanlığı bildirisi: Düşmanın 3 büyük uçağı Saijō üzerinden batıya ilerlemektedir. Ciddî tedbirleri lazımdır.”
08:15 “Enola Gay” Little Boy’i attı.
Atom bombası 43 saniye düşmeye devam etti ve saat 08.16’da yaklaşık 600 metre yüksekliğinde patladı.

Dönüşü

“Enola Gay” Atom bombasını attıktan hemen 155 derece keskin dönüşle uzaklaştı. Ancak bombasının yarattığı rüzgarı “Enola Gay”i de şiddetle salladı. Albay Paul Tibbets Japon uçaksavarının atışı zannederek ‘Uçaksavar!’ diye bağırdı. Saat 14:58’de “Enola Gay” Tinian Adasının kuzey meydanına döndü. Stratejik Hava Kuvvetleri Genelkomutanı Geçici Orgeneral Carl Spaatz, Paul Tibbets’e Uçuş Temayüz Madalyası ve diğerlere Uçuş Madalyasını taktı.

Hibakusha

Patlamalardan kurtulanlara hibakusha ismi verilir. Türkçe karşılığı “patlamadan etkilenmiş insanlar”dır. Bombalamanın Japonya’da sebep olduğu acı, ülkeyi nükleer silahsız bir dünya amacıyla hareket etmeye sürüklemiştir. Bu amaç ülkenin en iyi nükleer silahsızlanma politikasına sahip olmasını sağlamıştır. Japon hükûmeti 31 Mart 2008 itibarıyla çoğu Japonya’da yaşayan 243,692 tane hibakusha’yı resmen tanımıştır. Bunların %1’inin radyasyondan kaynaklanan hastalıkları olduğu kabul edilmiştir. Hiroşima ve Nagazaki’deki anıtlarda daha sonra ölen hibakusha’ların isimleri yazılıdır. Her yıl dönümünde bu isimler güncellenir ve Ağustos 2008 itibarıyla sayıları 400,000’e -258,310’u Hiroşima’da 145,984’ü Nagazaki’de- yükselmiştir.

Koreli Kazazedeler

Savaş sırasında Japonya, Kore’den pek çok acemi askeri zorunlu işçi olarak Hiroşima ve Nagazaki’ye çalışmaya getirmiştir. Yeni çalışmalarda ulaşılan rakamlara göre Hiroşima’da 20,000, Nagazaki’de 2000 Koreli ölmüştür. Hiroşima’da ölenlerin 7’de birinin Kore asıllı olduğu öngörülmektedir. Uzun yıllar boyu Koreliler atom bombası kazazedeleri olarak tanınma uğraşı vermişler ve fakat sağlıktan faydalanma istekleri hep reddedilmiştir. Ancak son yıllarda bu çabalar mahkemelere dava olarak taşınmıştır.

Çift Kazazede

24 Mart 2009’da Japon hükûmeti Tsutomu Yamaguchi’yi çift hibakusha olarak tanımıştır. Yamaguchi’nin bir iş gezisi sırasında gerçekleşen Hiroşima’daki patlamanın merkezüssünden 3 kilometre uzakta olduğu teyit edilmiştir. Sol tarafında ciddi yanıklar oluşan adam, geceyi Hiroşima’da geçirmiştir. İkinci bomba patlamadan 1 gün önce, yani 8 Ağustos’ta Nagazaki’deki evine dönmüştür. Burada akrabalarını ararken gerçekleşen ikinci patlamada çok ciddi radyasyona maruz kalmıştır. Böyle bir durumun ilk temsilcisidir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir